Hội chứng ngưng thở khi ngủ là gì?
Hội chứng ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea) là một tình trạng rối loạn giấc ngủ, đặc trưng bởi những cơn ngừng thở ngắn, lặp đi lặp lại trong khi ngủ. Những cơn ngừng thở này có thể kéo dài 10 giây hoặc lâu hơn và xảy ra nhiều lần trong đêm, gây ra sự gián đoạn giấc ngủ và làm giảm nồng độ oxy trong máu. Hầu hết những người bị ngưng thở khi ngủ đều có các triệu chứng như ngáy to và buồn ngủ vào ban ngày.
Các dạng ngưng thở khi ngủ
Có 3 dạng ngưng thở khi ngủ chính:
- Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea – OSA): Dạng phổ biến nhất.
- Ngưng thở khi ngủ do trung ương (Central Sleep Apnea – CSA): Dạng ít gặp hơn.
- Ngưng thở khi ngủ hỗn hợp (Mixed Sleep Apnea – MSA): Kết hợp cả hai dạng trên.
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea – OSA)
1. Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) là gì?
Hiện tượng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) xảy ra khi đường hô hấp trên bị tắc nghẽn nhiều lần trong khi ngủ (khiến nhịp thở tạm thời ngừng lại). Trong điều kiện bình thường, không khí đi từ miệng và mũi vào phổi không bị gián đoạn. Tuy nhiên, khi bị chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, luồng không khí liên tục bị dừng suốt đêm, có khả năng xảy ra hiện tượng ngưng thở hàng trăm lần mỗi đêm, đôi khi 1 – 2 lần mỗi phút.
2. Nguyên nhân
Do các cơ ở cổ họng bị giãn ra và làm hẹp hoặc tắc nghẽn đường thở, thường gặp ở những người thừa cân, béo phì, hoặc có cấu trúc hàm nhỏ, amidan to.
3. Triệu chứng
- Ngáy to, thường kèm theo những đợt ngừng thở hoặc thở hổn hển.
- Buồn ngủ ban ngày quá mức, mệt mỏi, khó tập trung.
- Đau đầu vào buổi sáng.
- Khó ngủ, trằn trọc, ngủ không yên giấc.
- Tăng huyết áp, các vấn đề về tim mạch.
- Thay đổi tính tình, dễ cáu gắt
4. Dấu hiệu nhận dạng người có nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA)
- Béo phì: Chỉ số BMI cao, đặc biệt là BMI ≥ 25, là một yếu tố nguy cơ quan trọng.
- Bất thường cấu trúc đường hô hấp trên: Lưỡi to, vòm họng hẹp, amidan quá phát, cằm lẹm, v.v.
- Sử dụng các chất kích thích: Rượu, thuốc lá, thuốc an thần, v.v.
- Tiền sử gia đình: Có người thân trong gia đình bị ngưng thở khi ngủ.
- Các bệnh lý khác: Đái tháo đường, tăng huyết áp, nhược giáp, suy tim, bệnh mạch máu não, v.v.
Ngưng thở khi ngủ do trung ương (Central Sleep Apnea – CSA)
1. Ngưng thở khi ngủ do trung ương (CSA) là gì?
Ngưng thở khi ngủ do trung ương (CSA) là một loại rối loạn giấc ngủ, trong đó não bộ không gửi tín hiệu đúng cách đến các cơ hô hấp, dẫn đến việc ngừng thở hoặc thở nông lặp đi lặp lại trong khi ngủ. Điều này khác với ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) thường gặp, khi đường thở bị tắc nghẽn, theo các chuyên gia về giấc ngủ.
2. Nguyên nhân
Não bộ không điều chỉnh được nhịp thở một cách hiệu quả, dẫn đến các đợt ngừng thở hoặc thở nông.
3. Triệu chứng
- Khó thở và ngưng thở khi ngủ: Các cơn ngừng thở lặp đi lặp lại, có thể làm gián đoạn giấc ngủ.
- Buồn ngủ ban ngày: Do giấc ngủ bị ảnh hưởng, người bệnh có thể cảm thấy buồn ngủ và mệt mỏi vào ban ngày.
- Khó tập trung: Khả năng tập trung và ghi nhớ có thể bị suy giảm.
- Đau đầu vào buổi sáng: Đau đầu do thiếu oxy hoặc do chất lượng giấc ngủ kém
4. Dấu hiệu nhận dạng người có nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ do trung ương (CSA)
- Các cơn ngừng thở: thở nông, hoặc thở gấp gáp, sau đó là tiếng thở khó khăn hoặc ngủ không yên.
- Buồn ngủ quá mức vào ban ngày: người bệnh có thể cảm thấy buồn ngủ quá mức, uể oải hoặc đau đầu vào buổi sáng.
- Thức giấc ban đêm: Người bệnh có thể bị thức giấc nhiều lần trong đêm do khó thở hoặc không thở được, dẫn đến giấc ngủ không sâu và mệt mỏi khi thức dậy.
- Thay đổi nhịp thở: Nhịp thở của người bệnh có thể bất thường, lúc nhanh, lúc chậm, thậm chí có lúc tạm ngừng thở.
- Khó tập trung, giảm trí nhớ: Tình trạng thiếu oxy do ngưng thở khi ngủ có thể ảnh hưởng đến chức năng não bộ, gây khó khăn trong việc tập trung và ghi nhớ.
- Các triệu chứng khác: Một số người có thể bị đau ngực vào ban đêm, khó thở khi ngồi, hoặc thay đổi tính khí.
Ngưng thở khi ngủ hỗn hợp (Mixed Sleep Apnea)
1. Ngưng thở khi ngủ hỗn hợp (Mixed Sleep Apnea) là gì?
Ngưng thở khi ngủ hỗn hợp (Mixed Sleep Apnea) là một dạng rối loạn giấc ngủ, trong đó người bệnh có cả hai loại ngưng thở khi ngủ, bao gồm ngưng thở tắc nghẽn (OSA) và ngưng thở trung ương (CSA). Nói cách khác, người bệnh có những giai đoạn ngưng thở do tắc nghẽn đường thở (ví dụ, do cơ cổ họng giãn ra và chặn đường thở) và những giai đoạn ngưng thở do não không gửi tín hiệu thích hợp để điều khiển việc thở.
2. Nguyên nhân
- Các yếu tố liên quan đến OSA, như béo phì, cấu trúc đường thở bất thường, tuổi tác.
- Các yếu tố liên quan đến CSA, như bệnh lý thần kinh, suy tim, đột quỵ, hoặc sử dụng một số loại thuốc.
- Sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố gây ra OSA và CSA.
3. Triệu chứng
- Ngáy to và ngắt quãng.
- Thở hổn hển, ngắt quãng trong khi ngủ.
- Thức giấc đột ngột với cảm giác khó thở.
- Mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày dù đã ngủ đủ giấc.
- Đau đầu, đặc biệt là vào buổi sáng.
- Khó tập trung, giảm trí nhớ.
4. Dấu hiệu nhận dạng người có nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ hỗn hợp (MSA)
- Ngáy to và thường xuyên: Ngáy là một dấu hiệu phổ biến, đặc biệt là khi nằm ngửa, và có thể kèm theo những tiếng thở phì phò, hổn hển, hoặc ngừng thở trong một khoảng thời gian ngắn.
- Thức giấc nhiều lần: Người bệnh có thể thức giấc nhiều lần trong đêm do khó thở hoặc ngạt thở, dẫn đến giấc ngủ không sâu và không ngon giấc.
- Đi tiểu nhiều lần: Tình trạng này có thể do cơ thể cố gắng điều chỉnh lượng oxy trong máu, dẫn đến việc đi tiểu nhiều hơn vào ban đêm.
- Đau đầu khi thức dậy: Buổi sáng thức dậy có thể bị đau đầu do thiếu oxy lên não trong khi ngủ.
- Cảm giác nghẹt thở hoặc khó thở: Người bệnh có thể cảm thấy nghẹt thở, khó thở hoặc tức ngực vào ban đêm.
- Buồn ngủ quá mức vào ban ngày: Mặc dù ngủ nhiều vào ban đêm, người bệnh vẫn cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi và thiếu năng lượng vào ban ngày.
- Khó tập trung và giảm trí nhớ: Sự thiếu oxy và giấc ngủ không sâu có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, ghi nhớ và các hoạt động nhận thức khác.
- Thay đổi tâm trạng: Người bệnh có thể trở nên cáu kỉnh, dễ nổi nóng, hoặc thậm chí là trầm cảm.
- Tăng huyết áp kháng trị: Hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể làm tăng huyết áp, đặc biệt là ở những người đã có tiền sử tăng huyết áp
Ngưng thở khi ngủ gây ra những nguy hiểm gì nếu không được điều trị
- Tăng nguy cơ tim mạch và đột quỵ:
- Tăng huyết áp: Các cơn ngừng thở liên tục làm tăng áp lực lên tim, dẫn đến huyết áp cao – yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch.
- Nhồi máu cơ tim và đột quỵ: Thiếu oxy kéo dài do ngưng thở khi ngủ buộc tim phải làm việc quá sức và làm tổn thương mạch máu não, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
- Suy giảm nhận thức và sức khỏe tâm thần:
- Giảm trí nhớ và khả năng tập trung: Thiếu oxy lên não trong thời gian dài ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng nhận thức, gây khó khăn trong việc ghi nhớ, tập trung và đưa ra quyết định.
- Trầm cảm và lo âu: Chất lượng giấc ngủ kém là nguyên nhân chính dẫn đến các vấn đề tâm lý như trầm cảm, lo âu và căng thẳng kéo dài.
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống:
- Buồn ngủ ban ngày và tai nạn: Giấc ngủ gián đoạn khiến người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông và tai nạn lao động do giảm sự tỉnh táo.
- Rối loạn đời sống tình dục: Ngưng thở khi ngủ có thể gây rối loạn chức năng tình dục ở cả nam và nữ.
- Ảnh hưởng mối quan hệ: Tiếng ngáy lớn và sự trằn trọc của người bệnh không chỉ làm phiền người ngủ cùng mà còn gây rạn nứt các mối quan hệ.
- Các vấn đề sức khỏe khác:
- Ngưng thở khi ngủ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như tiểu đường, gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý khác.
- Ở trẻ em, tình trạng này có thể gây ra các vấn đề về hành vi như hiếu động thái quá, giảm thành tích học tập và tiểu dầm.
Các phương pháp điều trị ngưng thở khi ngủ
1. Thay đổi lối sống
Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất, đặc biệt đối với các trường hợp ngưng thở khi ngủ nhẹ. Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn nâng cao sức khỏe tổng thể:
- Giảm cân: Cân nặng thừa, đặc biệt là ở vùng cổ, có thể gây áp lực lên đường thở. Giảm cân giúp giảm áp lực này, cải thiện đáng kể tình trạng ngưng thở.
- Bỏ thuốc lá: Hút thuốc làm tăng viêm và sưng đường hô hấp, khiến tình trạng ngưng thở trở nên trầm trọng hơn. Việc từ bỏ thuốc lá mang lại lợi ích lớn cho hệ hô hấp.
- Hạn chế rượu và chất kích thích: Rượu và một số loại thuốc an thần có thể làm giãn các cơ ở vùng cổ họng, gây tắc nghẽn đường thở khi ngủ.
- Thiết lập thói quen ngủ đều đặn: Một lịch trình ngủ khoa học, đúng giờ có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ điều trị.
- Thay đổi tư thế ngủ: Ngủ nghiêng thay vì nằm ngửa có thể giúp đường thở luôn mở, giảm tần suất các cơn ngưng thở.
2. Sử dụng dụng cụ miệng
Đối với các trường hợp ngưng thở khi ngủ từ nhẹ, dụng cụ miệng là một lựa chọn thay thế hiệu quả. Các thiết bị này được thiết kế riêng để giữ hàm và lưỡi ở vị trí thích hợp, giúp mở rộng đường thở trong khi ngủ.
3. Phẫu thuật
Trong một số trường hợp cụ thể khi các mô trong đường thở quá lớn gây tắc nghẽn, phẫu thuật có thể được cân nhắc. Các loại phẫu thuật có thể bao gồm loại bỏ mô thừa ở vòm miệng, amiđan, hoặc chỉnh sửa hàm để mở rộng đường thở.
4. Liệu pháp CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)
Đây là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả nhất cho chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). Máy CPAP hoạt động bằng cách cung cấp một luồng không khí có áp lực ổn định qua một mặt nạ đeo trên mũi hoặc miệng. Áp lực này giữ cho đường thở luôn mở, ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn và đảm bảo người bệnh có một giấc ngủ sâu, không bị gián đoạn.

Các dòng sản phẩm máy thở CPAP phổ biến tại An Khánh Medical
Máy thở ResMed CPAP:
Các dòng máy CPAP ResMed thích hợp cho bệnh nhân ngưng thở khi ngủ từ nhẹ đến trung bình, giúp duy trì áp lực đường thở ổn định.
- Máy thở ResMed AirStart 10 APAP : Dòng máy kinh tế, tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả cao.
- Máy thở ResMed AirSense 10 Autoset (máy màu đen): Dòng máy phổ biến, có khả năng theo dõi và điều chỉnh dữ liệu từ xa.
- Máy thở Resmed AirSense 10 AutoSet For Her CPAP/APAP (Máy màu trắng): Phiên bản cao cấp hơn, tối ưu sinh lý hô hấp cho phụ nữ.
- Máy thở Resmed AirMini AutoSet CPAP/APAC : Dòng máy nhỏ gọn nhất thế giới, lý tưởng cho người hay di chuyển.
- Máy thở Resmed AirSense 11 Autoset CPAP/APAP : Máy thở thế hệ mới nhất, thiết kế sang trọng, màn hình cảm ứng, tích hợp nhiều tính năng thông minh.
- Máy Thở ResMed AirSense 10 AutoSet Cũ Qua Sử Dụng : Là Dòng máy AutoCPAP cũ (qua sử dụng), đầy đủ tính năng như máy thở mới, phù hợp cho người muốn tiết kiệm chi phí.
Máy thở ResMed BiPAP:
Các dòng máy BiPAP ResMed phù hợp cho bệnh nhân ngưng thở khi ngủ nặng hơn hoặc mắc các bệnh lý phức tạp như COPD, suy hô hấp.
- Máy thở Resmed AirCurve 10 VAuto : Máy BiPAP tự động chuyên dụng cho ngưng thở phức tạp, hỗ trợ thở với độ chênh lệch áp lực cao.
- Máy Thở ResMed AirCurve 10 VAuto (Máy trưng bày) : Là dòng máy thở trưng bày giá tốt (Bipap tự động) giá tốt, phù hợp với người muốn mua 1 máy thở BIPAP chất lượng, bền bỉ nhưng tiết kiệm chi phí.
- Máy Thở ResMed AirCurve 10 VAuto Cũ (Qua sử dụng): Là dòng máy thở BIPAP đã qua sử dụng, phù hợp với người có mức tài chính hạn chế nhưng vẫn muốn một chiếc máy bền, hiệu quả đến từ thương hiệu ResMed
- Máy Thở ResMed Lumis 150 VPAP ST-A : Dòng máy chuyên sâu, mạnh mẽ, phù hợp cho bệnh nhân có các bệnh lý hô hấp phức tạp như COPD.
- Máy thở Resmed Lumis 150 VPAP ST BIPAP(4G): Là dòng máy thở BIPAP giám sát, có thể kết nối theo dõi và điều chỉnh dữ liệu thông số thở từ xa qua mạng Airview. Chuyên về bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD, nhược cơ, béo phì, ngưng thở khi ngủ do trung ương, các bệnh lý giảm thông khí khác.
Kết Luận
Ngưng thở khi ngủ không chỉ là một vấn đề về giấc ngủ mà còn là một cảnh báo về sức khỏe. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe tim mạch, não bộ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Máy CPAP đến từ thương hiệu ResMed chính là giải pháp hàng đầu, hiệu quả điều trị bệnh lý trên.
An Khánh Medical cam kết cung cấp các sản phẩm máy thở CPAP và BiPAP ResMed chính hãng cùng dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, tận tâm. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn trên hành trình tìm lại hơi thở khỏe mạnh.
Thông tin liên hệ An Khánh Medical:
- Website: ankhanhmedical.vn
- Hotline: 0969.570.676 (Zalo)
- Địa chỉ: 18A Cách Mạng, Phường Tân Thành, Quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh
